Module 2 URBAN RESILIENCE

Transformatie, duurzaamheid en maatschappelijke veerkracht

Wat maakt een stad veerkrachtig? Wat kunnen steden doen om sociale tegenstellingen te voorkomen of te verzachten? Welke innovaties zijn nodig om antwoorden te vinden op vragen rond energie, klimaat en mobiliteit? En hoe kunnen ruimtelijk beleid en stedelijke projecten daar een bijdrage aan leveren?

Urban resilience

Stedelijke veerkracht staat voor de mate waarin steden in staat zijn om schokken en continue druk op het stedelijk systeem te weerstaan en op te vangen. Stedelijke veerkracht staat ook voor de mate waarin steden in staat zijn zich aan te passen aan veranderende, meer extreme omstandigheden. Het begrip is afkomstig uit de systeemtheorie en laat zien hoe de stad als een samenstelsel van met elkaar vervlochten systemen, ineens uit balans kan raken. Nu blijken steden gelukkig uiterst veerkrachtig; we zijn vaak in staat om de schade redelijk snel te herstellen. Soms leidt dat tot structurele aanpassingen, zoals de Deltawerken en het project Ruimte voor de rivier. Maar vaak verdwijnt de noodzaak tot aanpassing al snel weer uit beeld: de noodzaak tot structurele aanpassing lijkt weg zodra we het leven van alledag weer kunnen oppakken.

In deze module staat centraal hoe steden shocks en stresses op kunnen vangen in de vorm van beleid en in de vorm van ruimtelijke aanpassingen. Vanuit het buitenland kennen we goede en slechte voorbeelden: hoe staat Nederland ervoor? En hoe meet je veerkracht?

Druk op de stad

De druk op steden neemt de komende jaren toe. Dat alleen is al een opgave en daar komt bovenop dat er een aantal grote transities op stapel staat. Het aantal inwoners groeit en de eisen op het gebied van energie, water, voedselvoorziening en mobiliteit worden hoger. Wat betekent dat voor de leefbaarheid? Hoe ontwikkelen we aantrekkelijke woon- en werkgebieden die in staat zijn (mee) te veranderen? Hoe vergroten we de maatschappelijke, ruimtelijke en ecologische veerkracht van steden?
En hoe reageren we in Nederland op de stijgende zeespiegel, heftiger regenbuien, droge zomers en de alsmaar dalende bodem. Het is hoog tijd om ook hier de vraag te beantwoorden: hoe resilient zijn onze steden? Den Haag en Rotterdam zijn begonnen met de aanstelling van urban resilience officers. Maar het zou heel interessant zijn om voor elke gebiedsontwikkeling in de spiegel te kijken en deze vraag te stellen.

Adaptief ontwikkelen

Bedrijven en overheden staan voor de uitdaging om hun steden veerkrachtig te maken: met nieuwe energiesystemen, andere manieren van omgaan met water(berging), maar ook met infrastructuur die adaptief is. Adaptief wil zeggen dat de infrastructuur inwoners en bedrijven behulpzaam moet zijn bij veranderde wensen en veranderend gebruik. Wat zijn de trends op het gebied van mobiliteit en hoe plan je een adaptieve mobiliteit?

Theorie en praktijk

Deze module koppelt inzichten in verschillende aspecten van veerkracht aan concrete voorbeelden uit de praktijk. Iedere college-dag staat een thema central en zijn er twee sprekers; een uit de wetenschap en een uit de praktijk. Gedurende de module staat de ontwikkeling van het Central Innovation District in Den Haag als casus central, de nadruk ligt op de manier waarop dit ontwikkelgebied ook resilience is.

Collegethema's

  1. Veerkracht van de stad: Theorieën over resilience
  2. Maatschappelijke Veerkracht: Zoeken naar nieuw evenwicht
  3. Ruimtelijke veerkracht: Stedelijke innovatie en veerkracht, agenda voor de toekomst
  4. Energietransitie: Energie economie, circulariteit en het ontwerp van de stad
  5. Klimaatadaptatie: Resilient klimaatbeleid en stedelijke omgeving
  6. Mobiliteit: Veerkrachtige mobiliteitssystemen en de regionale uitwerking
  7. Integratiecasus CID Den Haag: Hoe veerkrachtig is het Central Innovation District in Den Haag?

Docenten

Bijdragen van onder meer:  

  • Prof.dr. Ellen van Bueren
  • Ir. Anne-Marie Hitipeuw
  • Dr. Fransje Hooimeijer
  • Dr. Ronald Huisman
  • Prof.dr. Derk Loorbach
  • Prof.dr. Lucas Meijs
  • Prof.dr. Henk Meurs
  • Drs. Arnoud Molenaar
  • Ir. drs. Henk Ovink
  • Drs. Erik Pasveer
  • Drs. Emiel Reiding
  • Prof.dr. Arjan van Timmeren

Aanmelden

De eerstvolgende module Urban Resilience vindt plaats van 7 November t/m 19 december 2018. Je kunt je aanmelden via het programmabureau 010-4082567 of mail naar info@mastercitydeveloper.nl. Download de brochure om alle informatie nog eens rustig door te lezen.