MCD studiereis London mei 2009
Londen
Londen is de hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk. Qua bevolkingsomvang en omvang van de economie overtreft de stad ruimschoots alle andere Britse steden. Londen wordt alom beschouwd als één van de grote vier wereldsteden, naast Parijs, New York en Tokio.Wat opvalt aan London is de grote diversiteit. Vooral het verschil tussen de have’s and havenot’s trekt de aandacht. In deze stad wonen de allerarmsten en allerrijksten dicht bij elkaar, in sommige gevallen zelfs tegenover elkaar in dezelfde straat. Er zijn echter ook grote delen van de hoofdstad die in het geheel als achterstandgebied betiteld kunnen worden. Gebiedsontwikkelingen in London richten zich dan ook vaak op het terugdringen van de welvaartsverschillen. Publieke en private partijen investeren hierbij in de woon- en leefomstandigheden in de slechtere stukken van de stad, zoals bijvoorbeeld het oostelijk deel (de Thames Gateway). Tijdens de MCD-studiereis van 2009 hebben de cursisten van MCD-6 een aantal van de meest recente (her)ontwikkelingen bezocht. Ze waren onder andere te gast bij Argent Group, de private ontwikkelaar die het gebied King’s Cross op de schop neemt, en bezochten diverse projecten in de Thames Gateway. Een verslag van alle bezoeken vindt u hieronder.
London Plan
De studiereis startte met een bezoek aan het stadhuis van Londen. In dit bijzondere gebouw aan de Thames werden de cursisten welkom geheten door Kevin Reid, van het GLA London Plan Team. De GLA (Greater London Authority) is het hoogste publiek bestuursorgaan van Greater Londen, en bestaat uit de burgemeester, de assembly (de raad) en een permanente ambtenarenstaf.Kevin Reid beschreef de ontwikkeling van Londen vanaf de Romeinse tijd tot nu toe en de uitdagingen voor de toekomst. De stad is nog lang niet uitgegroeid; de bevolking van 7,3 miljoen zal in de komende jaren naar verwachting groeien met 50.000 mensen per jaar. Al deze mensen moeten natuurlijk gehuisvest worden. Dit betekent dat er per jaar 35.000 woningen bij moeten komen. Deze en andere doelen zijn terug te vinden in het London Plan, een document waarin de strategische ruimtelijk-economische plannen voor Londen zijn vastgelegd. De huidige burgemeester, Boris Johnson, werkt met zijn staf momenteel aan een actualisatie van het London Plan.
King’s Cross
Het gebied rond King’s Cross/St. Pancras international station is toe aan herontwikkeling. Tot nu toe gebruikt men het gebied vooral voor industriële functies. Het bestaat voornamelijk uit fabrieksgebouwen en opslaghuizen. Vanuit dit gebied worden goederen via de Thames naar de rest van de stad en het land vervoerd. Na afloop van de herontwikkeling zal het gebied echter veranderd zijn in een hoogwaardig woon-, werk- en leefmilieu met veel woningen, een aantrekkelijke openbare ruimte, historische gebouwen die een nieuwe invulling krijgen en veel ruimte voor leisure-functies, kantoren en winkelpanden. De cursisten werden ontvangen door de Argent Group, de ontwikkelaar verantwoordelijk voor de herontwikkeling. De plannen werden toegelicht en men kon een blik werpen op een mooi schaalmodel van het hele gebied. Vervolgens kregen de cursisten een helm, laarzen en een fluorescerend hesje uitgereikt. Tijdens een uitgebreide rondleiding kregen ze de gelegenheid het gebied, de stand van zaken en de verschillende opgaven met eigen ogen te aanschouwen. Ze konden bijvoorbeeld uitkijken over de Granary, een graanpakhuis waar zich over twee jaar de University of Arts zal vestigen. Het oude gebouw wordt niet gesloopt, maar gestript en van binnen compleet gerenoveerd. Het oude Fish and Coal-gebouw, dat vroeger kantoren van kleine reders en transporteurs huisvestte, wordt omgebouwd tot restaurant. Als laatste konden de cursisten hun gedachten laten gaan over de nieuwe bestemming van de oude bogen langs de kade. Deze holtes, waar vroeger goederen uitgeladen werden vanaf de boten die voeren op de Thames, zullen voornamelijk gebruikt gaan worden voor kleinschalige detailhandel.
Adelaide Wharf
Het laatste project dat de MCD-6 cursisten op de eerste dag bezochten was Adelaide Wharf, dat deel uitmaakt van het zogenoemde London Wide Initiative. De groep werd welkom geheten door Sean Cook, hoofd ontwerp bij de private ontwikkelaar First Base. Het gebouw Adelaide Wharf is een kleurrijk gebouw in centraal Londen met als primaire functie woonruimte te bieden aan Key workers. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om brandweerlieden, politie, ambulancepersoneel, leraren, verplegers, sociaal werkers en ambtenaren. Dit type werknemer is essentieel voor het goed functioneren van een stad, maar beschikt vaak over onvoldoende middelen om zich in het centrum van metropolen, zoals Londen, te vestigen. Het London Wide Initiative heeft als doel deze sleutelinwoners te behouden voor en terug te halen naar het centrum van Londen. De overheid draagt een deel van de woonlasten. Ze hanteert hierbij verschillende modellen, zoals gedeeld eigendom of een tegemoetkoming in de huurkosten.
Olympisch Park
Londen organiseert in 2012 de Olympische Spelen. Daarom kon een bezoek aan het in aanbouw zijnde Olympisch Park niet ontbreken in het programma. Op vrijdagochtend verwelkomende de Olympic Development Agency de cursisten op het station van Stratfort. Op dit zelfde station zal straks het grootste gedeelte van de supporters aankomen. Vanaf het dak van een nabijgelegen parkeergarage konden de cursisten een eerste blik werpen op het gebied. Vervolgens maakten ze een wandeling over de Greenway, een groene strook die het Olympisch gebied doorkruist. Deze Greenway blijft behouden gedurende en ook na afloop van het evenement. De wandeling bood een prachtig uitzicht over het half voltooide grote stadion en het Aquatics Centre. Daarnaast kregen de cursisten tijdens de wandeling een indruk van de omliggende wijken. De Olympic Development Agency lichtte toe dat het de bedoeling is dat het Olympische Spelen duurzaam bijdragen aan een verbetering van het leefklimaat in deze gebieden, waarvan sommigen behoren tot de meest achtergestelde van heel Londen. De fysieke, sociale en economische Olympic Legacy (Olympische erfenis) moet een brug slaan tussen het rijkere westen en armere oosten van Londen. De wandeltocht eindigde in het buurtcentrum van het district Hackney. Hier is uitgebreid ingegaan op de bestemming die het Olympisch Dorp krijgt na de spelen.
Barking Riverside
Aansluitend bezochten de cursisten Barking Riverside, een interessante opgave binnen de totale herontwikkeling van de Thames Gateway. Deze Thames Gateway is een gebied dat loopt van Oost Londen tot aan de Noordzee, aan beide zijden van de Thames. Kevin Whittle, hoofd beleid van de Thames Gateway Development Corporation (het ontwikkelingsbureau dat door de nationale overheid speciaal is ingericht voor deze grote gebiedsontwikkeling) lichtte het belang toe van een integrale werkwijze. Hij besteedde speciale aandacht aan de invloed van de kredietcrisis op de gebiedsontwikkeling. Verwacht wordt dat de doelstellingen van de herontwikkeling daardoor lastiger te bereiken zijn. Bij het specifieke project dat de cursisten bezochten, Barking Riverside, wordt een achtergestelde omgeving (rond een belangrijk elektriciteitscentrale) ontwikkeld tot een hoogwaardige woonlocatie aan de oevers van de Thames.
Royal Docks
De tweede dag van de MCD studiereis naar Londen eindigde met een bustour door het Royal Docks gebied. Dit gebied verenigt verschillende functies. Dicht bij het vliegveld bevinden zich hoogwaardige functies (zoals een groot congrescentraal en de universiteit van Oost London), terwijl vlakbij veel (illegale) autosloperijen, nutsbedrijven en de afvalverwerking voor Londen te vinden zijn. De bustour eindigde in het financiële centrum Canary Wharf waar de cursisten in de gelegenheid waren de Friday Afternoon buzz mee te maken.
The Building Centre
De laatste ochtend van de studiereis bracht de studenten naar The London Building Centre. Hier is een groot schaalmodel van de stad te vinden waarop een flink aantal van bovenstaande ontwikkelingen terug te vinden zijn. Maar ook alle andere herontwikkelingen van Londen zijn te herkennen en worden op panelen werden toegelicht. Het bezoek aan dit centrum stelde de cursisten in staat om, met de inhoudelijke bagage van de vorige dagen, de ontwikkelingen in een breder perspectief te plaatsen.
