MCD Seminar 2008

Van industrieel verleden naar creatieve toekomst?

Nederland zit in de laatste fase van deïndustrialisatie. Voormalige industriële gebouwen en terreinen komen beschikbaar voor nieuwe stedelijke functies. Er zijn voorbeelden te over: Van Nelle fabriek in Rotterdam, Westergasfabriek in Amsterdam, het Blushuis in Breda. Is het ruimte bieden aan kunstenaars en creatieve ondernemers een recept dat overal werkt? Hoe kan je de creatieve dynamiek vanuit een gebouw gebruiken om een heel stadsgebied nieuwe impulsen te geven? Wat valt er te leren van andere kennisclusters?

In het seminar dat de masteropleiding Master City Developer op 3 april 2008 heeft organiseerd stonden deze vragen centraal en werden antwoorden gezocht vanuit de theorie en de praktijk, waaraan ook afgestudeerde MCD-ers een bijdrage leverden. Het seminar werd gehouden in de Maassilo te Rotterdam, bekend geworden door de danceclub Now & Wow. De bovenetages van het gebouw zijn herontwikkeld tot bedrijfsruimten voor jonge creatieve ondernemers. In deze Creative Factory zijn tevens ruimtes voor exposities, presentaties en voorstellingen.

Tijdens dit jaarlijks terugkerende seminar zijn verschillende sprekers ingegaan op de rol van creativiteit in gebiedsontwikkeling. Het bleek een afwisselend, succesvol en verrassend programma.

Marty van de Klundert, een MCD-alumnus, ging in op het concentreren van kennis, innovatie en creativiteit op specifieke plaatsen, waarbij hij duidelijk aangaf dat zaken als de cognitieve afstand tussen bedrijven bepalend zijn voor het succes van deze ‘science parks’. Zonering en het samen brengen bedrijven met relatief gelijk processen leidt dan tot de beste resultaten. 

Volgens Professor Robert Kloosterman (UvA) vervullen steden, na het 'intermezzo' van de industriële Revolutie, nu weer steeds meer hun traditionele functies: het concentreren van kennisgerelateerde, culturele en creatieve activiteiten. Dit is ook fysiek zichtbaar: oude industriële gebouwen worden in toenemende mate gebruikt voor dit type activiteiten. Met betrekking tot culturele activiteiten maakt dhr. Kloosterman daarbij het onderscheid tussen hoge en laagdrempelige cultuur en kleinschalige en grootschalige cultuur, waarbij met name hoogdrempelige, grootschalige cultuur de Quality of Life in stedelijke gebieden snel verhoogt, eraan bijdraagt dat kenniswerkers aangetrokken worden en creatieve bedrijvigheid stimuleert. Dhr. Kloosterman is daarbij van mening dat de ideale situatie een heterogene mix van creatieve bedrijvigheid is (omdat hierbij kruisbestuiving tussen verschillende vakgebieden plaatsvindt) waarbij het ontstaan van deze mix maar in beperkte mate van bovenaf gestuurd kan worden.

Halverwege het seminar hield discussieleider prof. Hans de Jonge ook nog een vraaggesprek met een enthousiaste Leo van Loon, directeur van de Creative Factory in Rotterdam. Hij wees er fijntjes op dat de wereld van de ambtenaren vaak een heel andere is dan die van het innovatieve, rebellerende 24-uurkarakter van de creatieve sector. Vandaar dat het OBR de mensen van de Creative Factory heeft ingezet als smeermiddel om veranderingen te bewerkstelligen. En zo te zien lijkt dat heel goed te lukken.

Aansluitend ging Anne-Lize Hoftijzer van Rabo Bouwfonds MAB in op de zin en onzin van creativiteit in gebiedsontwikkeling. Zij vroeg zich af: "Cultuur in de stad; wat bezielt ons?". Financieel gezien tonen de berekeningen aan dat het compleet onrendabel is om cultuur naar de stad te brengen, echter in het grote geheel van projecten en bij het organiseren van projecten blijkt het soms een katalyserende en faciliterende factor te zijn. Cultuur en creativiteit brengen sfeer, emotie en identiteit met zich mee, vandaar dat in ieder geval mw. Hoftijzer ervoor kiest om met bezieling cultuur in haar projecten te integreren.

Tijdens dit seminar is de derde editie van de MCD thesis series gepresenteerd (klik hier om te bestellen). In deze editie is een selectie van de scripties van de recent afgestudeerde MCD 3 deelnemers verschijnen.

Programma:

14.00 u

Welkom door de middagvoorzitter

Hans de Jonge, TU Delft

14.10 u

Spill-overs vanuit een kenniscluster: het voorbeeld van Eindhoven

Marty van Klundert MCD, afgestudeerde MCD 2006-2007

14.40 u

Creatieve economie en impact op de omgeving

Robert Kloosterman, Universiteit van Amsterdam

15.10 u 

Vraaggesprek met de middag voorzitter over de creative factory

Leo van Loon, Maassilo Rotterdam

15.30 u 

Pauze

16.00 u

Presentatie van het scriptieboek MCD 2008

Jan van ’t Verlaat, opleidingsdirecteur MCD

16.20 u 

Rekenen op de creatieve economie?

Anne-Lize Hoftijzer, Rabo Bouwfonds

16.40 u 

Paneldiscussie onder leiding van de middagvoorzitter

17.10 u 

Afsluiting, borrel en rondleiding door de Creative Factory